ચોકલેટના રેપરમાંથી તોરણ બનાવતા હીરલબહેન

Source: Shefali Pandya 'Ami'

‘મેં નક્કી કર્યું છે કે કોઇ પણ વિકલાંગ વ્યક્તિને જો રસ હશે તો તેને મફતમાં શીખવીશ જેથી તે બહાર ન જઇ શકે, તો પણ ઘરમાં બેસીને પોતાની રીતે પગભર થઇ શકે.’

ઘરમાં કોઇના બર્થડેની પાર્ટી હોય ત્યારે ચોકલેટના રેપરથી સરસ મજાનું ડેકોરેશન કરેલું હોય તો? કંઇક અલગ લાગે ને? પણ આવું ડેકોરેશન કેવી રીતે થઇ શકે? વડોદરામાં રહેતાં ચાલીસ વર્ષના હીરલબહેન મિસ્ત્રી આવા ચોકલેટના રેપરમાંથી આકર્ષક તોરણથી લઇને વોલહેંગિંગ, મનમોહક વિવિધ પેઇન્ટિંગની સાથોસાથ વેસ્ટમાંથી બેસ્ટ બનાવવા ઉપરાંત ડાન્સ, મ્યૂઝિક, ભરતકામ વગેરેનો શોખ તો ધરાવે જ છે. તે સાથે આ બધું બાળકોને તેમ જ મહિલાઓને પણ શીખવે છે.

હીરલબહેન કહે છે, ‘હું મૂળ સૂરતની છું. ત્યાં જ મોટી થઇ. મેં ડિપ્લોમા ઇન ઇલેક્ટ્રિકલ એન્જિનીયરિંગ કર્યું છે. મને નાનપણથી જ કંઇ ને કંઇ બનાવવાનો શોખ તેથી ગ્રીટિંગ કાર્ડ, વેસ્ટમાંથી બેસ્ટ, પેઇન્ટિંગ વગેરે કરતી રહેતી. સ્કૂલમાં હતી ત્યારે અનેક કોમ્પિટિશનમાં ભાગ પણ લીધો છે.’

હીરલબહેનના લગ્નને સોળ વર્ષ થવા આવ્યા છે. તેઓ કહે છે, ‘મારા પતિ એરફોર્સમાં હોવાને કારણે લગભગ આખા ભારતમાં તેમનું પોસ્ટિંગ થઇ ચૂક્યું છે. હાલમાં તેઓ નિવૃત્ત થવાથી અમે અહીં વડોદરામાં સેટ થયા છીએ, પણ તેમના તરફથી મારા શોખને સારું એવું પ્રોત્સાહન અને સહયોગ મળે છે.’

હીરલબહેન ટેરાકોટાના પોટ પર સિરામિક વર્ક, પીઓપી વર્ક, ચિત્ર ચોંટાડી તેને કલર્સથી એકસ્ટેન્ડ કરવાનું, ચાકળામાં ભરતકામ સાથે ફેબ્રિક પેઇન્ટિંગ, ગ્લિટરથી આઉટલાઇન આપીને અલગ રીતે સજાવવા, ચોકલેટના રેપર કે સિલ્વર-ગોલ્ડન પેપરમાંથી તોરણ, વોલહેંગિંગ, ગ્લાસ પેઇન્ટિંગથી ગ્રીટિંગ કાર્ડ વગેરે બનાવે છે. તે સાથે તેમને કુકિંગ, ડાન્સ, મ્યૂઝિક, મેંદી, બ્યૂટિ પાર્લર વગેરે વિવિધ કલામાં પણ ખૂબ જ રસ છે.

તેઓ કહે છે, ‘મારા પતિની અલગ અલગ જગ્યાએ પોસ્ટિંગ થવાને લીધે મને લગભગ દરેક પ્રાંતની રસોઇથી લઇને ભરતકલા, ભાષા વગેરે આવડે છે. કચ્છમાં એમના પોસ્ટિંગ વખતે મેં નલિયાની સેંટ ઝેવિયર્સ સ્કૂલમાં ડાન્સ, મ્યૂઝિકના ટીચર તરીકે ત્રણ વર્ષ જોબ પણ કરી છે. ત્યાર બાદ નાના બાળકોને વિવિધ ક્રાફ્ટ શીખવવાના ક્લાસીસ પણ ચલાવું છું.’

વિધિની વક્રતાને કારણે હીરલબહેનને થોડા વખત પહેલાં અકસ્માત થવાથી તેઓ અત્યારે બહાર જઇ નથી શકતાં, પણ તેઓ ઘરમાં બેસીને આ બધી કલા બાળકો તેમ જ મહિલાઓ અને છોકરીઓને શીખવે છે. તેઓ કહે છે, ‘મારા અકસ્માત વખતે આ શોખ મને ખૂબ ઉપયોગી થયો.

હું જેટલો સમય પથારીમાં રહી, પેઇન્ટિંગ અને ક્રાફ્ટ વર્ક કરીને મેં મારી કલાને વધારે વિકસાવી. એટલું જ નહીં, મેં નક્કી કર્યું છે કે કોઇ પણ વિકલાંગ વ્યક્તિને જો રસ હશે તો તેને મફતમાં શીખવીશ જેથી તે બહાર ન જઇ શકે, તો પણ ઘરમાં બેસીને પોતાની રીતે પગભર થઇ શકે.’

સિલ્વર કે ગોલ્ડન પેપરનું તોરણ કે વોલહેંગિંગ તો તમે પણ કરી શકો છો. સિલ્વર પેપરને એક જ સાઇઝમાં કટિંગ કરી તેને સેલોટેપથી ચોંટાડો. આની જેટલી લંબાઇ રાખવી હોય તેટલું લાંબુ બનાવો. ત્યાર પછી તેને બારણાના માપ પ્રમાણે કે જો વોલ હેંગિંગ બનાવવું હોય તો તેટલી લંબાઇ રાખી પછી નીચે ઘૂઘરી કે ફૂમતાં લગાવી દો. બસ, તેને ડ્રોઇંગરૂમના બારણે કે દીવાલ પર લટકાવી દો.