આર્ટ અને ક્રાફટનો બેવડો સમન્વય

Source: Shephali Pandya

મૂળ કચ્છના પણ મુંબઇમાં જ જેમનો જન્મ અને ઉછેર થયો છે, એવા ઇલાબહેન આચાર્ય અત્યારે તો રાજકોટમાં રહે છે, પણ આર્ટ અને ક્રાફટનો તેમને નાનપણથી શોખ. માત્ર ડેકોરેટિવ વસ્તુઓ, વેસ્ટમાંથી બેસ્ટ કે પેઇન્ટિંગ્સ જ નહીં, ઇલાબહેન કુકિંગમાં પણ એટલા નિષ્ણાત છે કે હાલમાં તેઓ રાજકોટમાં કુકિંગ કલાસીસ પણ ચલાવે છે.

તેઓ પોતાના શોખ અને પરિવારના સહયોગ વિશે જણાવતાં કહે છે, ‘મને નાનપણથી આટર્ અને ક્રાફટનો શોખ હતો અને મારા શોખને મમ્મી-પપ્પા તરફથી પણ સારું એવું પ્રોત્સાહન મળતું. ત્રીજા ધોરણમાં હતી, ત્યારે તો મમ્મી પાસેથી જાતજાતની રસોઇ બનાવતાં શીખી ગઇ હતી.

મારા શોખને પ્રોત્સાહિત કરવાની સાથે મને યોગ્ય માર્ગદર્શન પણ મળી રહે તે માટે મેં હોમસાયન્સ કર્યું અને ઇંગ્લિશ વિષય સાથે એમ.એ.ની ડિગ્રી મેળવી. તે સાથે ટોય અને ડોલ મેકિંગ, બાટિક, બાંધણી બનાવવા, એમ્બ્રોઇડરી, વગેરેના સર્ટિફાઇડ કોર્સીસ પણ કર્યા છે.

મારા મમ્મી-પપ્પાએ ભવિષ્યમાં કોઇની સામે હાથ લાંબો ન કરવો પડે અને ઘરે બેઠાં પણ પગભર રહી શકીએ એ વિચારીને મને આ કોર્સ કરવા માટે પ્રેરી. મારા લગ્નને પાંચ વર્ષ થયા છે અને હું એટલી નસીબદાર છું કે પતિ તરફથી પણ મારા શોખને પૂરતું પ્રોત્સાહન અને જોઇએ એવો સહયોગ મળે છે.’

આવા અનેકવિધ શોખ અને આવડત ધરાવતાં ઇલાબહેન પાસેથી બાંધણી કઇ રીતે બાંધવી તેની રીતે શીખીએ. એક મીટર સુતરાઉ કાપડ, ૧૦ ગ્રામ મનગમતો રંગ, ૫ ગ્રામ મીઠું અને ઉકળતું પાણી લો. સૌથી પહેલાં કાપડમાંથી બધો સ્ટાર્ચ નીકળી જાય તે માટે તેને બે-ત્રણ કલાક સાદા પાણીમાં પલાળીને સૂકાવા દો. ત્યાર પછી તેને ઇસ્ત્રી કરો. તમને ગમતી ડિઝાઇન પ્રમાણે કાપડ પર સરખા અંતરે મગના દાણા મજબૂત દોરાથી બાંધો. મોટા તપેલામાં પાણી ઉકળવા મૂકો.

એક વાટકીમાં રંગ અને મીઠું ભેળવી થોડું પાણી રેડી આ મિશ્રણને ઉકળતા પાણીમાં ભેળવો. કાપડને મગથી બાંઘ્યા પછી અને રંગતા પહેલાં સાદા પાણીમાં બોળી, નીચોવ્યા વિના જ રંગવાળા ઉકળતા પાણીમાં નાખી લાકડીથી સતત હલાવો. આમ કરવાથી આખા કાપડ પર રંગ ચડી જશે.

આ કાપડને દસ મિનિટ પલળવા દઇ પછી તેને ત્રણ-ચાર વાર સાદા પાણીથી ધૂઓ જેથી વધારાનો રંગ નીકળી જાય. એકદમ સૂકાઇ ગયા પછી જ મગના દાણા ખોલી નાખવા. બાંધણીની સરસ મજાની ડિઝાઇન બની જશે. આ રીતે દુપટ્ટા, ડ્રેસ, વોલપીસ, સાડી, કુશન કવર, પડદા મનગમતી બાંધણીની ડિઝાઇન અને કલરમાં બનાવી શકો.